در حالی که اقتصادهای بزرگ دنیا با بدهیهای بیسابقه، تورم ساختاری و تنشهای ژئوپلیتیکی دستوپنجه نرم میکنند، فلزات گرانبها بار دیگر جایگاه تاریخی خود را بهعنوان پناهگاه امن سرمایه بازمییابند. طلا در ماههای اخیر رکوردهای تازهای ثبت کرده و نقره نیز که سالها زیر سایه طلا حرکت میکرد، اکنون در آستانه جهشی چشمگیر قرار دارد.
اما پرسش اصلی این است: آیا رشد اخیر تنها یک واکنش هیجانی به بحرانهای کوتاهمدت است یا نشانهای از آغاز دورهای تازه در ارزشگذاری داراییهای واقعی جهان؟
بازگشت طلا به نقش تاریخی خود
برای قرنها، طلا نهتنها یک فلز گرانبها بلکه معیار اعتماد اقتصادی جهان بوده است. با گذر از نظامهای پولی مبتنی بر طلا به نظامهای مبتنی بر بدهی، جایگاه این فلز در چند دهه اخیر تا حدودی تضعیف شد. با این حال، امروز نشانهها از بازگشت آن به صحنه اصلی حکایت دارد. در دنیایی که ارزهای ملی با چاپ بیرویه پول و افزایش بدهیهای دولتی روبهرو هستند، طلا دوباره به عنوان معیار ارزش واقعی و سپر تورمی خودنمایی میکند.
تحلیلگران معتقدند افزایش مداوم بدهی دولتها، بهویژه در ایالات متحده و اروپا، موتور اصلی رشد قیمت طلا در دو سال گذشته بوده است. زمانی که دولتها برای تأمین هزینههای خود از چاپ پول و استقراض بیش از حد استفاده میکنند، ارزش واقعی ارز کاهش مییابد و سرمایهگذاران به سمت داراییهای غیرقابل تکثیر مانند طلا حرکت میکنند. به همین دلیل است که بسیاری از صندوقهای سرمایهگذاری بزرگ و بانکهای مرکزی سهم خود از طلا را در پرتفویها افزایش دادهاند.
نقش پررنگ بانکهای مرکزی و سرمایهگذاران نهادی
دادههای شورای جهانی طلا نشان میدهد که بانکهای مرکزی در سال گذشته بیشترین حجم خرید طلا طی پنجاه سال اخیر را به ثبت رساندهاند. کشورهایی مانند چین، هند و ترکیه در صف مقدم این روند قرار دارند. هدف اصلی این کشورها کاهش وابستگی به دلار و تقویت پشتوانه ارزی در برابر تحریمها و بیثباتیهای سیاسی است.
در همین حال، دارایی صندوقهای سرمایهگذاری مبتنی بر طلا (ETF) هنوز فاصله قابلتوجهی با سطح اوج خود در دوران پاندمی دارد. این موضوع نشان میدهد که پتانسیل ورود نقدینگی جدید به بازار همچنان بالاست و میتواند در آیندهای نزدیک موج تازهای از رشد قیمتها را رقم بزند. برخی از مؤسسات بزرگ مالی از جمله گلدمن ساکس، هدف قیمتی ۴۹۰۰ دلار برای هر اونس طلا تا پایان سال ۲۰۲۶ را محتمل میدانند.
اصلاح موقت یا تغییر مسیر؟
بازارها هیچگاه بهصورت خطی حرکت نمیکنند. پس از رشد قابلتوجه قیمتها از ابتدای سال، در اواخر مهر شاهد اصلاحی چشمگیر در بازار طلا و نقره بودیم. طلا بزرگترین ریزش روزانه دهه اخیر را تجربه کرد و نقره نیز به زیر سطح ۵۰ دلار در هر اونس سقوط کرد. با این حال، بسیاری از تحلیلگران این رویداد را نه نشانه ضعف بازار، بلکه فرصتی برای تنفس و تثبیت روند صعودی ارزیابی میکنند.
بهویژه آنکه در بازارهای شرقی، بهخصوص چین و هند، تقاضای فیزیکی برای طلا همچنان قدرتمند باقی مانده است. با پایان تعطیلات فصلی در هند، انتظار میرود خرید جواهرات و شمش بار دیگر افزایش یابد و این امر میتواند از افت بیشتر قیمتها جلوگیری کند و کف حمایتی بازار را تقویت نماید.
نقره؛ فلز صنعتی آینده
برخلاف طلا که بیشتر نقش ذخیره ارزش دارد، نقره علاوه بر ارزش مالی، کاربردهای گستردهای در صنایع نوین یافته است. از سلولهای خورشیدی و تجهیزات الکترونیکی گرفته تا خودروهای برقی و زیرساختهای انرژی پاک، نقره در قلب بسیاری از فناوریهای آینده قرار دارد. این در حالی است که عرضه جهانی نقره در سالهای اخیر کاهش یافته و بسیاری از معادن به دلیل افت سرمایهگذاری با ظرفیت کامل فعالیت نمیکنند.
نسبت تاریخی قیمت طلا به نقره در حال حاضر بهطور غیرعادی بالا است. اگر این نسبت به میانگین تاریخی خود بازگردد، نقره پتانسیل رشد بیشتری نسبت به طلا خواهد داشت. کارشناسان معتقدند بازده نقره در افق سهساله میتواند حتی دو برابر طلا باشد، بهویژه اگر روند گذار به انرژیهای پاک سرعت بگیرد.
چشمانداز اقتصاد جهانی و آینده فلزات گرانبها
اقتصاد جهانی در مرحلهای حساس از تغییر ساختار قرار گرفته است. تورم ماندگار، رشد ضعیف تولید، تنشهای ژئوپلیتیکی، و کاهش اعتماد به نظام پولی تحت سلطه دلار، همگی زمینهساز افزایش تمایل به داراییهای فیزیکی شدهاند. در این میان، طلا و نقره نهتنها ابزارهای حفظ ارزش بلکه شاخصهایی از میزان بیاعتمادی جهانی به سیاستهای مالی و پولی محسوب میشوند.
در حالی که بازار سهام در آمریکا هنوز نشانهای از رکود جدی بروز نداده، بسیاری از معاملهگران بزرگ در حال بازنگری در ترکیب پرتفوی خود هستند. گزارشهای اخیر نشان میدهد بخش قابلتوجهی از سرمایهها به سمت داراییهای امن از جمله طلا، نقره و حتی فلزات کمیاب در حرکت است.
به نظر میرسد در آستانه دورهای قرار داریم که ارزش داراییهای واقعی دوباره بر داراییهای مالی مبتنی بر بدهی برتری مییابد. اگر فدرال رزرو در سال آینده مسیر کاهش نرخ بهره را آغاز کند، هزینه نگهداری طلا کاهش مییابد و جذابیت سرمایهگذاری در فلزات گرانبها افزایش خواهد یافت. در این میان، آنچه میتواند مسیر بازار را تعیین کند، ترکیب سیاستهای پولی، روند تورم جهانی و سطح ریسکهای ژئوپلیتیکی است.
در مجموع، نشانهها حاکی از آن است که اصلاح اخیر در بازار طلا و نقره موقتی خواهد بود و فلزات گرانبها همچنان یکی از گزینههای اصلی سرمایهگذاران برای حفظ ارزش دارایی در برابر تورم، نوسانات ارزی و نااطمینانی اقتصادی باقی میمانند. اگرچه مسیر رشد همواره با نوسان همراه است، اما در چشمانداز میانمدت و بلندمدت، بهنظر میرسد که جهان در حال بازگشت به عصری است که ارزش واقعی دوباره معنا پیدا میکند، و طلا بار دیگر در مرکز نظام مالی جهانی میدرخشد.
- نویسنده : مهسا حسینی
