سیدحسن نصرا… اخیراً در یک سخنرانی تلویزیونی اظهار داشت که لبنان برای نجات خود در زمان بحران کنونی باید به بلوک شرق چشم بدوزد. منظور این صحبتها هم واضح بود، این یعنی لبنان نباید چشمانش به دست صندوق بین المللی پول باشد. مخاطبان لبنانی او با شنیدن این اظهارات به نوعی مبهوت شدند. میزان […]
سیدحسن نصرا… اخیراً در یک سخنرانی تلویزیونی اظهار داشت که لبنان برای نجات خود در زمان بحران کنونی باید به بلوک شرق چشم بدوزد. منظور این صحبتها هم واضح بود، این یعنی لبنان نباید چشمانش به دست صندوق بین المللی پول باشد. مخاطبان لبنانی او با شنیدن این اظهارات به نوعی مبهوت شدند. میزان بحران کنونی لبنان به قدری بوده که اقتصاد این کشور در هفتههای اخیر به شدت آسیب دیده است. نصرا… تنها سیاست گذار لبنانی نیست که اعتقاد دارد این کشور راهی جز ورود به مدار سیاسی و اقتصادی چین ندارد و بسیاری دیگر از افراد من جمله محافظهکارترین سیاستمداران نیز خواهان این همکاری هستند. اگر همکاری چین و لبنان محقق شود، تحلیلگران معتقدند، این میتواند فصل جدید و نامشخصی در تاریخ کشور باشد.
اقتصاد لبنان با مشکلات عدیدهای روبرو است و بسیاری معتقدند با این وضعیت این کشور نیز به سمت زیمبابوه یا ونزوئلا شدن خواهد رفت. از اکتبر سال ۲۰۱۹، پول لبنان ۸۰ درصد از ارزش خود را از دست داده و از نرخ ثابت نرخ ۱.۵۰۰ دلار به دلار آمریکا تا ۸۰۰۰ هفته گذشته در بازار سیاه سقوط کرده است. با افزایش سه برابر قیمت کالاهای اساسی، حقوق به دست آمده به واحد پول ملی واقعا بی ارزش شده است. افزایش قیمت مواد غذایی از جمله قیمت نان شرایط سختی را برای مردم به ویژه قشر متوسط و پایین رقم زده است. برخی از لبنانیها همچنان مشغول تجارت هستند، در حالی که افراد جوان و بیکار به طور فزایندهای تصمیم به انجام اقداماتی ناامیدانه برای تأمین درآمد میکنند.
از معدود کشورهایی که قادر به ایجاد واسطهای میان صندوق بین المللی پول و لبنان است، واشنگتن یعنی متحد سنتی بیروت و بزرگترین حامی صندوق است. با این وجود و علیرغم شدت یافتن بحران اقتصادی لبنان واشنگتن و بیروت جنگ لفظی خود را شدت میبخشند. حزب ا… آمریکا را مقصر متوقف کردن جریان دلار به لبنان دانست. هفته گذشته، یک قاضی لبنانی سفیر آمریکا در لبنان را مورد انتقاد قرار داد. او گفت که او مردم لبنان را علیه یکدیگر قرار داده و در اقدامی بی سابقه، مصاحبه رسانهها با او را به مدت یک سال ممنوع اعلام کرد. آمریکا با اعمال یک جانبه تحریمها بر سوریه، همچنین مانع از آن شد که اقتصاد لبنان از بازسازی همسایه خود سود ببرد.
در همین حال، چین اگرچه از نظر سیاسی حضور سیاسی خیلی پررنگی در لبنان ندارد، اما آماده است تا به عنوان بازیگر اصلی جایگزین آمریکا شود. شرکتهای چینی تقریباً یک دهه در تلاش هستند پروژههای بزرگی را در لبنان به دست بگیرند و به خصوص مشتاق سرمایه گذاری در زیرساختهای این کشور هستند. چهل درصد واردات لبنان قبلاً از چین بوده و در چند سال اخیر پکن با ایجاد یک مرکز موسیقی جدید بیروت روابط فرهنگی خود با این کشور را تقویت کرده است. این کشور حتی در طول جنگ ۲۰۰۶ لبنان علیه اسرائیل کمکهای نظامی هم به بیروت ارسال کرد. در طول شیوع بیماری کرونا، چین کمکهای پزشکی، از جمله اهدا کیتهای آزمایش را در دستور کار خود داشت. در اوج شیوع بیماری کرونا ویروس در لبنان، پزشکان برتر این کشور مدام با همتایان چینی خود در ارتباط بودند. هدف چین گسترش نفوذ در سراسر جهان از طریق پیوندهای اقتصادی است. چین میخواهد پیوندهای جادهای و ریلی طولانی بین بیروت و طرابلس در ساحل دریای مدیترانه لبنان را به شهرهای سوریه و دمشق و حمص و از آن پس، به عنوان بخشی از یک شبکه گسترده زیرساختی، کنترل کند. هدف نهایی چین هم کنترل سراسر اوراسیا است. از طرف دیگر کاهش نفوذ آمریکا در لبنان یک مزیت برای چین محسوب میشود. بسیاری از ناظران سیاسی از جمله برخی در دولت، نسبت به سوء استفاده بالقوه چین از لبنان احتیاط بیشتری دارند.
شن دینگلی، کارشناس برجسته حوزه سیاست خارجی در چین نیز گفت که پکن به هیچ کشوری برای بازپرداخت وام نیازی ندارد و میتواند به قدرت نرم خود برای گسترش نفوذ در سطح جهان متکی باشد. وقتی فقیر بودیم، آمریکا به ما کمک کرد. ما میتوانیم چند صد میلیون دلار به کشورهایی اهدا کنیم که قول دهند از تایوان در سطح بین المللی حمایت نکنند.
نباید فراموش کرد که معترضان در خیابانهای لبنان فقط به دنبال زنده ماندن نیستند بلکه خواهان اصلاحی ساختاری برای مبارزه با فساد میباشند.
