بازگشت امید به نکاچوب عاقبت پس از کش و قوسهای فراوان بر سر برداشت یا عدم برداشت درختان شکسته افتاده یا ریشهکن شده توسط کارخانجات سلولزی (صنایع چوب و کاغذ مازندران و نکاچوب) شهریور ماه سال جاری، معاون هماهنگی و نظارت اقتصادی و زیربنایی معاون اول رییس جمهور حرف آخر را زد و در […]
بازگشت امید به نکاچوب
عاقبت پس از کش و قوسهای فراوان بر سر برداشت یا عدم برداشت درختان شکسته افتاده یا ریشهکن شده توسط کارخانجات سلولزی (صنایع چوب و کاغذ مازندران و نکاچوب) شهریور ماه سال جاری، معاون هماهنگی و نظارت اقتصادی و زیربنایی معاون اول رییس جمهور حرف آخر را زد و در بازدید دو روز اخیر خود از شرکت نکاچوب گفت: «به اندازه کافی چوب شکسته افتاده در جنگل وجود دارد میتوان بدون اینکه به جنگل آسیبی برسد این چوبها را جمع آوری کرد تا شاهد رونق دو کارخانه صنایع چوب و کاغذ و نکا چوب باشیم».
سعید شیرکوند در حاشیه این بازدید در حالی که به بیتوجهی و کم لطفی به پتانسیلهای مهم تولید چوب و کاغذ در مازندران اذعان داشت، اظهار کرد: «شرکت چوب و کاغذ مازندران برای تولید ملی و سرمایه گذاری باید مورد استفاده قرار بگیرد، متاسفانه به هر دلیلی ما در سالهای گذشته کمتر به این مورد توجه کردیم اما این سرمایهها در یک دور باطلی افتاد و در این راستا باید تلاش مضاعفی صورت بگیرد».
وی در ادامه از ضرورت شکلگیری ارادهای محکم برای احیای این ظرفیت بیبدیل گفت و تصریح کرده بود: «البته یک سری تداخل مسئولیتها وجود دارد، همچنین تصمیم گیریهایی که نیاز به یک اراده قویتری دارد که اگر شرکتها بتوانند فقط چوب را تامین کنند بخش زیادی از مشکلات برطرف میشود».
در واقع طی سال های اخیر مسئولان امر به جای برخورد با گردنکشان و متجاوزان حریم سبز جنگلهای شمال، به پاک جان کارخانههای آبرودار مازندران در صنعت چوب و کاغذ افتاده و گویی همه تلاششان را کردند تا یک درخت شکسته افتاده هم نصیب آنها نشود و این در حالی بود که قاچاقچیان چوب (وقتی عرصه را از وجود مجریان طرحهای جنگلداری خالی دیدند) به راحتی و با قدرت هرچه تمامتر، به جان درختان جنگلهای شمال افتاده و کرور کرور چوبهای بخت برگشته را بار اتومبیلهای خود کرده و بردند و البته که وقتی چیزی در جای درست خود خرج نشود اینگونه تباه و ضایع میشود!
اما اکنون دیگر امید آن می رود که روزهای سخت نکاچوب به پایان رسیده باشد و بار دیگر این واحد عظیم صنعت چوب کشور به روزهای اوج خود بازگردد.
با احیای مجدد کارخانه نکاچوب مازندران، صدها و شاید هزاران موقعیت جدید شغلی در استان ایجاد می شود که این خود اقدامی بزرگ در حمایت از اقتصاد امروز کشور است.
شرکت نکا چوب که سال ۱۳۴۸ در میاندرود ساری فعالیت خود را آغاز کرده بود، در سال ۹۱ به دلیل بدهی و مشکلات ناشی از آن، به بانک ملی واگذار شده و به مرور تعطیل میشود.
اما امسال و در سال رونق تولید این شرکت با همت جوانان ایرانی در کمتر از ۴ ماه به صورت کلی بازسازی شد و با راه اندازی خطوط چوب بری، نئوپان و ملامینه ۷۰۰ فرصت شغلی جدید ایجاد کرد که ۴۸۰ نفر در بخش حفاظت از جنگل و ۲۲۰ نفر در بخش صنعت این شرکت به کار گرفته خواهند شد.
آیین افتتاح واحد تولید نئوپان شرکت نکاچوب با حضور محمود واعظی رئیس دفتر رئیس جمهور، مجید حسین زادگان استاندار مازندران و مدیران طرح توسعه آینده پویا و جمعی از مسئولین استانی برگزار شد.
دکتر محمود واعظی طی سخنان کوتاهی در مراسم افتتاح این واحد تولیدی با تبریک به کسانی که برای راهاندازی دوباره این کارخانه زحمت کشیدند، ابراز امیدواری کرد که اقدام آغاز شده در کارخانه با قدرت ادامه یافته و در آینده نزدیک شاهد فعالیت هر ۳ خط تولیدی محصولات چوبی این کارخانه باشیم.
رئیس دفتر رئیس جمهور تأکید کرد: «زمانی که آمریکا تحریم گسترده و فشار حداکثری را بر ملت ایران وارد کرد، امید داشت که کارخانجات ایران تعطیل شود، اقتصاد ایران فلج شده و مردم در مقابل نظام و دولت قرار گیرند. امروز ۲ سال از اعمال تحریمهای ناجوانمردانه آمریکا گذشته و در حالی که آمریکاییها فکر میکردند بعد از ۳ ماه از آغاز تحریمها ایران تسلیم خواهد شد، ما امروز شاهد آغاز فعالیت مجدد، این کارخانه تولیدی بزرگ بعد از چند سال توقف فعالیت بودیم و این بیانگر همت، تلاش و مقاومت مردم است».
دکتر واعظی خطاب به کارکنان و مدیران این واحد تولیدی، گفت: «هر کدام از این اقدامات شما در افزایش و رونق تولید در کشور به دولت و ملت امید میدهد و تیری است به سوی دشمنان که امید داشتند، کارخانجات ایران تعطیل خواهد شد».
رئیس دفتر رئیس جمهور در پایان ضمن تشکر از همه کسانی که در راه اندازی این خط تولید زحمت کشیدند عنوان کرد : «کسی که یک شغل ایجاد کند و جلوی بیکاری را بگیرد نزد دولت قابل تکریم است».
حفاظت از اراضی جنگلی
پیش از سخنان رئیس دفتر رئیس جمهور، سعید نوری مدیر عامل شرکت نکاچوب در خصوص فعالیت های حفاظت از جنگل این شرکت عنوان کرد : «یکی از بزرگترین مجریان طرح حفاظت از جنگل که بالغ بر ۲۵۰ هزار هکتار از اراضی جنگلی را تحت پوشش خود قرار می دهد نکاچوب می باشد که با در اختیار گرفتن ۴۸۰ نیرو مشغول به انجام این امر است».
نوری در ادامه از رئیس دفتر رئیس جمهور خواست تا پیگیر مطالبات معوقه این شرکت از سازمان جنگل ها شود و ابراز امیدواری کرد تا با تمدید قرارداد حفاظتی، گام مهمی در جهت اشتغال جوانان مازندرانی و رونق تولید برداشته شود.
وی در پایان پیشنهاد افزایش سرمایه برای خروج این شرکت از ماده ۱۴۱ قانون تجارت را مطرح کرد که با استقبال واعظی مواجه شد.
نیم قرن تجربه در صنعت چوب کشور
شرکت نکاچوب در تیر ماه ۱۳۴۸ به صورت شرکت سهامی تأسیس شد که موضوع فعالیت آن بهره برداری از جنگل ها، تهیه و اجرای طرحهای جنگلداری و تأسیس کارخانجات صنایع چوب و همچنین تولید فرآورده های چوبی نظیر نئوپان ساده و ملامینه، تخته چندلا، روکش و انواع تخته بوده است.
از اهداف تاسیس این شرکت همان گونه که در اساسنامه آن آمده است میتوان به مواردی نظیر حفظ و نگهداری از جنگلهای تحت اختیار با بهره برداری علمی و اصولی، اجرای صحیح طرحهای جنگلداری تحت نظارت و کنترل سازمان جنگلها و مراتع کشور، احیای جنگلهای مخروبه و فضای باز جنگلی، مراقبت و حراست از قاچاق چوب و قطع بی رویه و نیز جلوگیری از صدمات ناشی از دام و دامدار در عرصه های جنگلی اشاره کرد.
کارخانهای با ۴۰۰۰ کارگر
سال ۹۶ و ۹۷ ، سالهای سختی برای نکاچوب بود. سالهایی که کارگران این واحد عظیم صنعتی نسبت به آینده شغلی خود بیمناک بودند. سال گذشته در چنین روزهایی بود که خبرهای ناخوشایندی از نکاچوب به گوش می رسید. خبرهایی که حکایت از روزگار سخت این واحد قدیمی صنعت چوب کشور داشت.
محمدحسین ولیپور ریکنده، مسئول روابط عمومی شرکت نکاچوب میاندرود در مصاحبه ای در این خصوص با تشریح سابقه دیرینه این شرکت به وجود قریب به ۴۰۰۰ پرسنل در سالهای اولیه رونق کارخانه اشاره و گفته بود: «تقریبا ۳۰۰۰ نفر از این نیروها در واحدهای داخلی اعم از تولید، اداری، مالی و بازرگانی مشغول به کار بودند و ۱۰۰۰ نفر دیگر نیز در قالب همکاران حفاظت، فعالیت های بهره برداری، جاده سازی، راهداری، احیای جنگل و کاشت نهال در نهالستان ها را برعهده داشتند».
وی همچنین به احداث ۱۱۰۰ کیلومتر جاده در مسیرهای جنگلی توسط شرکت نکاچوب اشاره کرده و گفته بود: «تمام این جاده ها به یکدیگر مرتبط بوده و مزایای فراوانی را برای مردم منطقه فراهم کرده است».
بر اساس اظهارات مسئول روابط عمومی شرکت نکاچوب میاندرود، این جادههای جنگلی را محل تردد و رفت وآمد روستائیان و دامهای آنان، است و انتقال بیماران به مراکز درمانی و اجرای عملیات اطفای حریق از معبر این شریانهای مواصلاتی، تنها گوشه ای از مزایای عملیات راهسازی در بطن جنگلهاست که توسط شرکت نکاچوب انجام شد.
پیش از این رونق واحدهای تولیدی شرکت نکاچوب موجب شده بود تا محصولات این شرکت به کشورهایی همچون ژاپن، ترکمنستان و کشورهای حاشیه خلیج فارس صادر شود. علاوه بر صادرات خارجی، شرکت به بیش از ۳۰ شهر داخلی از استانهای مختلف کشور محصولات خود را عرضه میکرد.
در سالهای نه چندان دور مبلمان سازی، جعبه سازی، تولید پارکت، نئوپان، ملامینه، روکش و تخته کشی(چوب بری) از واحدهای مختلف فعال در مجموعه شرکت نکاچوب بود که هر یک بیش از ۱۵۰ پرسنل را در خود جای می داد.
در همان زمان تمام واحدهای این شرکت به بهترین شکل ممکن و در امتداد یک سیکل ترکیبی با حداکثر توان مشغول به فعالیت بودند.
روزهای سخت نکاچوب
اما از اسفند ماه سال ۹۶ که تمامی مجوزهای مربوط به خروج در ختان شکسته افتاده به یکباره به حالت تعلیق درآمد، شرکت با مشکل اساسی تامین مواد اولیه مواجه شد که این امر موجب خارج شدن دستگاهها از خط تولید و طبیعتا از آن زمان روند فرسوده شدن دستگاهها نیز آغاز شد.
بروز مشکلات پیاپی موجب روند کاهشی نیروی کار شرکت به تعداد ۶۲۰ نفر شد. این افراد که دارای مدارک مختلف تحصیلی از دیپلم تا دکترا بودند، در ۲۰۰ هزار هکتار از اراضی جنگلی تحت حفاظت شرکت نکاچوب با عنوان یگان حفاظت جنگل مشغول به کار شدند.
ولیپور که خود از پرسنل با سابقه نکاچوب به شمار می رود از عدم امنیت شغلی سخن به میان آورده بود گفته بود که بسیاری از همکارانش در شرکت نکاچوب حتی در لحظات شادی و غم در کنار خانواده های خود حضور نداشته و برای تداوم و بقای شرکت و محیط زیست متحمل رنج فراوان شده اند.
نحوه اجرای طرح تنفس جنگل نادرست است
این مدیر با سابقه نکاچوب در با عدم تایید بخشی از طرح تنفس جنگل تصریح کرده بود: «طرح تنفس جنگل در دو مفهوم برای درختان ایستاده و شکسته تعریف شده که در مورد درختان ایستاده مورد قبول است اما اجرای طرح به معنای عدم خروج درختان شکسته و افتاده توجیه ندارد».
ولیپور در بیان دلیل غیرقابل پذیرش بودن طرح اضافه کرده بود: «به اعتقاد بسیاری از کارشناسان جنگل درختان شکسته و افتاده مأمنی برای آفات است اما مسئله اینجاست که آفات پس از تغذیه از درختان افتاده به سراغ درخت اصلی و ایستاده رفته و آنها را نیز به تدریج از بین خواهند برد».
وی دلیل دوم اشتباه طرح را مربوط به حریق جنگل عنوان و خاطرنشان کرده و گفته بود: «چنانچه آتش سوزی در جنگل رخ دهد درختان شکسته و افتاده باعث تشدید آتش سوزی خواهند شد».
این کارمند باسابقه نکاچوب با ذکر مثالی به تشریح عملکرد درختان شکسته و افتاده در حریق اشاره و اظهار کرده بود: «در گذشته جنگلنشینان محلی (گالش ها) وسیله ای به نام کبریت جهت آتش افروزی مجدد نداشتند. آنها کُنده این درختان را در آغاز فصل سرد آتش زده و هربار با دمیدن در خاکستر به جا مانده از کُنده درخت، آتش را به اصطلاح زنده کرده و زمستان را به این شکل سپری می کردند. این نشان دهنده عدم خاموش شدن آتش در کنده های درختان شکسته افتاده بوده که در زمان حریق در شروع مجدد آتش سوزی اثرگذار است».
ولی پور با اشاره به دیدگاه موافقان طرح تنفس جنگل با ابراز نارضایتی از انتقاد کارشناسان نسبت به احداث راه جنگلی، خاطرنشان کرده و گفته بود: «کسانی که معتقد هستند نباید در جنگل راهسازی کرد باید به این نکته توجه کنند که بسیاری از راه های شرکت نکاچوب در اطفاء حریق و نجات جان اشخاص نقش حیاتی داشته و به کمک محیط زیست آمده است».
وی، یکی از عوامل سیل شهرستان تنکابن را ناشی از برداشت نشدن درختان شکسته افتاده جنگل دانست و تاکید کرد: «وجود کُنده های کوچک و بزرگ درختان در رودخانه های تنکابن پس از ویرانی سیل دلیلی بر عملکرد اشتباه طرح تنفس جنگل بوده و چنانچه این درختان از جنگل جمع آوری شده بود هرگز خسارت تا این حد افزایش پیدا نمیکرد. همانگونه که در سیل سال ۱۳۷۶ نکا، تنها آورده رودخانه ۴ کنده درخت بود که منجر به بستن دهانه پل شد».
مسئول روبط عمومی شرکت نکاچوب از وجود تقریبی ۶۰۰ هزار مترمکعب چوب شکسته و افتاده خبر داد و گفته بود: «کارشناسان ما معتقدند ۲۰ درصد از این درختان می تواند در جنگل بماند اما بخش عمده آن باید از جنگل جمع آوری شود چراکه بخش عمده این آورده در طول زمان کیفیت چوب خود را از دست داده و این سرمایه ملی دیگر قابل بهره برداری نخواهد بود».
ایجاد امنیت شغلی با تزریق سرمایه
ایجاد موقعیت شغلی جدید همراه با تزریق سرمایه در این کارخانه را منوط به تامین مواد اولیه است. استفاده از برداشت درختان شکسته افتاده میسر نبوده و در زمینه واردات چوب نیز مشکلات محیط زیستی به دلیل ورود آفات، موضوع تامین مواد اولیه را با چالش های متعددی روبه رو کرده است.
در واقع اگر مجوز برداشت درختان شکسته و افتاده صادر شود بسیاری از مشکلات شرکت نکاچوب و شاغلان آن رفع خواهد شد. سوالی که مطرح می شود این است که در شرایط فعلی اقتصادی کشور و نوسان قیمت ارز چرا ما نمی توانیم از این آورده و مواد اولیه بهره برداری کرد؟
